Các em học sinh và phụ huynh đang loay hoay với các điểm mới của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) từ năm 2025, nhưng cùng lúc đó, thông tin về việc nhiều trường đại học có thể sẽ không dựa vào kỳ thi này nữa đang khiến họ bối rối hơn bao giờ hết.
Từ năm 2025, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ trải qua nhiều thay đổi đáng kể. Thay vì học theo các tổ hợp môn nào thì thi theo tổ hợp môn đó, học sinh sẽ được lựa chọn môn học từ lớp 10 và đăng ký thi môn học từ lớp 12. Điều này đồng nghĩa với việc các em sẽ chỉ phải thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc là ngữ văn và toán, và 2 môn lựa chọn từ 9 môn học khác, bao gồm ngoại ngữ, lịch sử, vật lý, hóa học, sinh học, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn thúc đẩy việc tuyển sinh đại học dựa vào nguyện vọng của thí sinh, bình đẳng giữa các cơ sở đào tạo, và đảm bảo minh bạch với xã hội. Tuy nhiên, nhiều trường đại học lo ngại rằng việc thay đổi hình thức thi tốt nghiệp THPT sẽ khiến họ không thể nữa dựa vào kết quả này để tuyển sinh.
Nhiều nước phát triển trên thế giới đã từng bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học và dựa vào các tiêu chí khác để xét tuyển đại học. Ví dụ, ở Mỹ và Canada, học sinh cần đạt đủ tín chỉ quy định và điểm số tối thiểu để tự động tốt nghiệp. Còn ở Úc, học sinh cần có điểm ATAR, dựa trên xếp hạng học sinh trong các môn học phù hợp với ngành đăng ký học tại các trường đại học.
Tại Anh và Singapore, điểm A Level (Chứng chỉ giáo dục phổ thông bậc cao) là tiêu chí xét tuyển đại học. Mỹ và Canada sử dụng các điểm SAT và ACT, cùng với điểm AP và IB. Đối với học sinh quốc tế, cần cung cấp điểm Toefl hoặc IELTS để chứng minh khả năng sử dụng tiếng Anh.
Trong bối cảnh này, Việt Nam đang đối diện với thách thức cụ thể về việc xác định tiêu chí đầu vào cho tuyển sinh đại học. Nếu các trường đại học tự chủ tổ chức kỳ thi riêng, sẽ tạo ra sự rắc rối cho thí sinh phải tham gia nhiều kỳ thi khác nhau. Điều này đồng nghĩa với việc các trường cần phải tìm cách tổ chức các phương pháp tuyển sinh phù hợp và hiệu quả hơn.
Trước khi thực hiện thay đổi nào đó trong hình thức tuyển sinh đại học, cần xem xét kỹ các hệ thống tiêu chí đầu vào của các nước phát triển khác để xây dựng một tiêu chuẩn chung cho việc xét tuyển đại học tại Việt Nam, đảm bảo tính minh bạch và công bằng, đồng thời giúp học sinh và phụ huynh tránh khỏi sự lo lắng và bối rối trước mỗi thay đổi trong hệ thống giáo dục.
