Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã công bố Thông tư 30 về quy chế tuyển sinh THCS và THPT, trong đó nhấn mạnh các trường THCS sẽ phải dừng kỳ thi tuyển sinh đầu vào lớp 6 từ năm 2025 và chuyển sang hình thức xét tuyển. Quy định này đã gây ra không ít bức xúc và lo lắng cho phụ huynh, đặc biệt là những người đã đầu tư rất nhiều công sức và tài chính vào việc ôn luyện cho con em tham gia các kỳ thi tuyển sinh. Bài viết dưới đây sẽ phân tích nguyên nhân và những ảnh hưởng của thay đổi này đối với phụ huynh, học sinh, cũng như việc tuyển sinh vào lớp 6 ở một số địa phương.

Quy Định Mới Về Tuyển Sinh Lớp 6

Theo Thông tư 30 của Bộ GD&ĐT, từ năm 2025, việc tuyển sinh vào các trường THCS sẽ không còn thông qua kỳ thi tuyển đầu vào như trước đây. Thay vào đó, các trường sẽ áp dụng phương thức xét tuyển dựa trên học bạ và các yếu tố liên quan đến quá trình học tập của học sinh. Thông tin này đã nhanh chóng nhận được sự quan tâm đặc biệt của các bậc phụ huynh, nhất là những người đang có con chuẩn bị thi vào lớp 6.

Trước đó, các trường THCS, đặc biệt là những trường chất lượng cao và tư thục, thường tổ chức các kỳ thi tuyển sinh với tỷ lệ chọi rất cao. Chẳng hạn, tại Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành, trong kỳ tuyển sinh năm 2024, tỷ lệ chọi vào lớp 6 lên tới 1/20. Đối với những trường tư thục uy tín như Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh, tỷ lệ chọi thường xuyên dao động ở mức từ 1/11 đến 1/15.

Nỗi Lo Của Phụ Huynh

Đối với nhiều phụ huynh, đặc biệt là những người đã bắt đầu đầu tư cho con em học các môn ôn thi từ rất sớm, việc thay đổi hình thức tuyển sinh đột ngột là một cú sốc lớn. Chị Vũ Thị Oanh, một phụ huynh tại quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội, cho biết gia đình chị đã chi khoảng 4 triệu đồng mỗi tháng để cho con ôn luyện các môn Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh từ giữa năm lớp 4. Theo chị Oanh, không phải gia đình không tiếc tiền mà là công sức, thời gian mà con em đã bỏ ra để chuẩn bị cho các kỳ thi tuyển sinh.

Chị Oanh bày tỏ lo ngại rằng, với việc xét tuyển vào các trường chất lượng cao, cơ hội của con mình có thể sẽ giảm xuống. Bởi lẽ, trong hình thức xét tuyển, phần lớn các học sinh có điểm học bạ rất đẹp và việc chọn lọc trong một đợt tuyển sinh với số lượng hồ sơ quá đông sẽ rất khó khăn và không công bằng. Bên cạnh đó, các cuộc thi trực tuyến như Trạng Nguyên Tiếng Việt hay các bài kiểm tra năng lực khác rất khó để đánh giá đúng năng lực thực sự của học sinh.

Chị Phạm Ngọc Hà, một phụ huynh khác tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, cũng không khỏi lo lắng khi gia đình chị đã đầu tư khoảng 50 triệu đồng cho việc ôn luyện của con. “Thay đổi quá gấp rút, thời gian còn lại quá ngắn, các con đã chuẩn bị cho kỳ thi từ trước nhưng giờ lại phải đối mặt với hình thức xét tuyển, chúng tôi không thể chuẩn bị trước cho việc này,” chị Hà chia sẻ.

Những Vấn Đề Phát Sinh

Quy định mới về việc tuyển sinh lớp 6 theo hình thức xét tuyển có thể dẫn đến nhiều vấn đề phát sinh, trong đó mối lo về tính công bằng là vấn đề được nhiều phụ huynh đề cập. Việc xét tuyển dựa vào học bạ có thể sẽ không đảm bảo được sự công bằng, đặc biệt khi có quá nhiều học sinh có học lực tương đương nhau nhưng lại đến từ các trường tiểu học khác nhau. Mặt khác, việc đưa ra các tiêu chí cộng điểm như tham gia các cuộc thi hay hoạt động ngoại khóa cũng chưa chắc đã công bằng, vì không phải học sinh nào cũng có cơ hội tham gia.

Một vấn đề khác là sự vỡ trận trong tuyển sinh. Với các trường có tỷ lệ chọi cao, việc hồ sơ đăng ký sẽ rất đông nhưng chỉ tiêu lại có hạn, điều này có thể dẫn đến tình trạng quá tải và làm khó cho các trường trong việc chọn lựa học sinh phù hợp.

Tuyển Sinh Lớp 6 ở TP.HCM

Tại TP.HCM, mặc dù Bộ GD&ĐT đã quy định xét tuyển là phương thức tuyển sinh chính, nhưng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM vẫn đang khảo sát và có thể sẽ xin phép tổ chức khảo sát để tuyển sinh vào lớp 6 tại một số trường hot. Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa, một trong những trường nổi bật tại TP.HCM, dự kiến vẫn sẽ tổ chức khảo sát cho các thí sinh trong mùa tuyển sinh lớp 6 năm học 2025-2026.

Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết việc tổ chức khảo sát nhằm đánh giá năng lực học sinh khi số lượng hồ sơ đăng ký vào các trường có tỷ lệ chọi cao vượt quá chỉ tiêu. Các trường sẽ dựa vào kết quả khảo sát hoặc điểm kiểm tra của học sinh ở bậc tiểu học để lựa chọn thí sinh phù hợp.

Phản Ứng Từ Các Trường

Trước quy định mới, nhiều trường tư thục và trường chất lượng cao đều bày tỏ lo ngại về sự khó khăn trong việc tuyển sinh. Các trường cho rằng việc cấm tổ chức thi tuyển vào lớp 6 sẽ gây khó khăn trong việc đảm bảo tính công bằng trong tuyển sinh. Đặc biệt, với những trường như Trường THCS-THPT Nguyễn Tất Thành hay Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh, tỷ lệ chọi vào lớp 6 hằng năm luôn rất cao. Việc chỉ xét tuyển sẽ khiến việc phân loại học sinh trở nên khó khăn hơn khi hầu hết các học sinh đều có học lực khá giỏi trở lên.

Các trường cũng đề nghị Bộ GD&ĐT có hướng dẫn cụ thể về việc xét tuyển và đưa ra những tiêu chí rõ ràng để giúp các trường và phụ huynh có thể thực hiện việc tuyển sinh một cách công bằng và minh bạch hơn.

Quy định mới về tuyển sinh lớp 6 của Bộ GD&ĐT đã gây ra không ít bức xúc trong cộng đồng phụ huynh, đặc biệt là những người đã đầu tư lớn cho việc ôn luyện cho con em mình. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng việc xét tuyển thay vì thi tuyển sẽ giúp giảm bớt căng thẳng cho học sinh và giúp các trường có thể tổ chức tuyển sinh một cách minh bạch hơn. Vấn đề hiện nay là làm sao để có các tiêu chí xét tuyển hợp lý và đảm bảo tính công bằng trong quá trình tuyển sinh.