Thị trường lao động hiện nay đang trải qua sự biến đổi không ngừng, với yêu cầu cao về chất lượng nguồn nhân lực, sự thay đổi trong xu hướng và yêu cầu của các ngành nghề trong bối cảnh công nghiệp 4.0. Điều này đặt ra một thách thức lớn đối với công tác hướng nghiệp cho học sinh tại các trường phổ thông.
Trường THPT Dân tộc nội trú (DTNT) tỉnh đã nắm bắt cơ hội này bằng cách đổi mới nội dung và hình thức triển khai công tác hướng nghiệp. Mục tiêu là giúp học sinh hiểu rõ hơn về thế giới nghề nghiệp, từ đó có thể tự định hướng và lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực cá nhân, điều kiện kinh tế, và xu hướng nghề nghiệp trong tương lai. Trường đã xây dựng kế hoạch tư vấn hướng nghiệp cho học sinh ngay từ đầu năm học, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn. Đặc biệt, trường chú trọng vào việc hợp tác với các đơn vị có kinh nghiệm trong định hướng nghề nghiệp để tổ chức các hoạt động truyền cảm hứng cho học sinh.
Thầy giáo Hà Duyên Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT DTNT tỉnh, đã tận dụng 5 bước quan trọng để hỗ trợ học sinh trong việc lựa chọn ngành nghề phù hợp. Không chỉ tập trung vào học sinh, trường còn liên kết với phụ huynh và giáo viên để đảm bảo sự tham gia chặt chẽ của họ trong quá trình định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Hơn nữa, trường cũng hợp tác với các trường đại học, mời các diễn giả và chuyên gia đến để trò chuyện và chia sẻ thông tin về các khóa học và cơ hội du học tại nước ngoài. Chương trình này đã giúp mở ra những cơ hội mới cho học sinh và giúp họ thấy tự tin hơn về tương lai.
Học sinh Phạm Lê Phương Vỹ, thuộc Trường THPT DTNT tỉnh, đã chia sẻ về những lợi ích mà các chương trình hướng nghiệp đã mang lại: “Những hoạt động hướng nghiệp đã giúp chúng tôi nhận biết khả năng cá nhân, lựa chọn ngành nghề dựa trên năng lực và sở trường của mình, đồng thời giúp chúng tôi thấy rõ hơn về những cơ hội học tập và nghề nghiệp trong tương lai.”
Tại Trường THPT Mai Anh Tuấn (Nga Sơn), việc hướng nghiệp cho học sinh cũng được đổi mới về nội dung và phương pháp. Trường đã tổ chức các hoạt động hướng nghiệp đa dạng cho học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 10, để giúp họ có cơ hội sớm định hướng và chuẩn bị cho những môn học theo ngành mà họ đã lựa chọn. Nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm tích hợp hoạt động hướng nghiệp vào tiết học thường xuyên. Dựa trên kết quả học tập, trường xác định hướng học của học sinh để xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp với năng lực của họ và xu hướng nghề nghiệp của xã hội.
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã tạo ra các cơ hội mới cho công tác hướng nghiệp và đào tạo nghề bằng cách thêm hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp vào chương trình chính. Điều này đã đánh dấu sự bắt buộc của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 tại bậc THPT với 105 tiết/năm, phân công thời khóa biểu và giáo viên phụ trách. Các hoạt động trải nghiệm này bao gồm sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục theo chủ đề và hoạt động câu lạc bộ. Điều này đồng nghĩa với việc học sinh phải nghiêm túc tham gia và học tập, và cũng giúp họ nhận thức rõ hơn về các lựa chọn nghề nghiệp và khả năng của bản thân.
